İbn-i Melek ve Süleyman Şah Türbesi

Untitled Document
İbni Melek Türbesi, Tire'nin yetiştirdiği en büyük isim olan Aydınoğullarının Başkent Kadısı, ünlü tefsirci “İbni Melek” takma adlı İzzettin Abdüllâtif'e ait  olup  türbenin içinde, ayrıca Mevlâna Seyyid Nizameddin Efendi, İbni Melek oğlu, Mehmet Efendi ve Alaybey ailesinden, Evliya Ali Efendi yatmaktadır.
 
Tire Belediyesi tarafından 1956 yılında restore edilen bu türbe, 2006 yılında yapılan bahçe düzenlemeleri  ile de sürekli bakıma alınarak Tire turizminin temelini oluşturmaya devam etmektedir. Türbe kesme blok mermerlerden  yapılmış, üstü açık  bir türbedir.
 
Şu noktayı da önemle hatırlatalım ki, İbni Melek, yalnız Aydınoğullarının değil, Osmanlı Dönemi  sultanlarının da hocalığını yapmıştır.
 
İbni Melek, Peygamber Efendimiz’e (S.A.V) adeta aşıktır. Onun yazdığı tüm tefsir kitaplarının adı hep “M” harfiyle başlamaktadır. Zaten onun ilgi alanının büyük bir  bölümünü de Hadisler oluşturur.
 
14. yüzyılın ünlü ahşap ustası Muzaffereddin'in, Birgi Ulu Camii'nin Mimber alınlığına, 1322 tarihinde, İbni Melek kaynaklı şu Hadis-i Şerifi, enfes bir belge niteliğinde işlenmiştir.
Ey Allahım, işlenmeyen,
 yararlanılmayan ilimden…
Allah korkusu olmayan kalpten…
Aç nefisten…
İşte bu dört şeyin şerrinden,sana  sığınırım ! ..
 
İbni Melek'in kitapları, yüzlerce yıl, medreselerde ders kitabı olarak okutulmuştur. El yazmalarından bir bölümü de, Tire, Necip Paşa Kütüphanesinde bulunmaktadır.
 
Türbe bahçesinde yer alan bir başka yapıdaysa Aydınoğulları Lideri, Mehmet Bey'in oğlu Tire Emiri  Süleyman Şah ve aile bireyleri  yatmaktadır.  
 
Süleyman Şah'ın 1333'lü yıllarda Tire Emiri olduğunu, İbni Batuta'nın Seyahatnâmesinden öğrenmekteyiz.
 
Kare plânlı türbenin, özellikle kitâbesi ve kapı söve süslemeleri, ilginç örneklerdendir. Kapının  çevresi, Tire’nin sembollerinden biri olan “Urgan  motifleri” ile süslüdür.
 
Kitâbesinden, Süleyman Şah'ın 1349 yılında öldüğü anlaşılmaktadır.
 
Kaynak: A. Munis Armağan